Eiwitshake voor of na het sporten: maakt de timing echt uit?

Belangrijkste punten
Op deze pagina

Deze pagina bekijkt of het uitmaakt of je je eiwitshake vlak voor of vlak na het sporten drinkt, wat onderzoek meldt over het “anabole venster” van dertig minuten, en hoe je je shake praktisch kunt inplannen.

Het 30-minuten “anabole venster”

Het idee ontstond uit vroeg onderzoek dat liet zien dat spieren na een training tijdelijk gevoeliger zijn voor eiwit en aminozuren — logisch, want je spieren zijn dan bezig met herstel. Daaruit ontstond het advies om binnen een half uur na de laatste herhaling een shake naar binnen te werken, alsof je daarna een kans misloopt. Een meta-analyse van Schoenfeld, Aragon en Krieger (2013) vergeleek studies waarin eiwit binnen een uur vóór en/of ná de training werd geconsumeerd met studies waarin dat later gebeurde. De auteurs schrijven dat het huidige bewijs de bewering dat directe consumptie (≤ 1 uur) van eiwit vóór en/of na de training kracht- of hypertrofieaanpassingen significant verbetert niet lijkt te ondersteunen, en dat, als er al een peri-trainingsvenster bestaat, het venster voor eiwitconsumptie groter lijkt te zijn dan een uur voor en na een krachttraining.

Je totale eiwitinname over de dag

Het ISSN position stand (Jäger et al., 2017) meldt dat de totale eiwit- en calorie-inname de belangrijkste overweging lijkt te zijn bij het bevorderen van positieve aanpassingen aan krachttraining, en dat de invloed van timingstrategieën (direct voor of direct na de training) bij niet-atletische populaties minimaal lijkt te zijn. Voor eiwit kent de EU een erkende claim, hieronder in de exacte formulering.

Datzelfde position stand schrijft dat een totale dagelijkse eiwitinname van 1,4–2,0 g per kilogram lichaamsgewicht voldoende is voor de meeste mensen die sporten, om spiermassa op te bouwen en te behouden.

Praktischer gezegd: verdeel je eiwit over drie tot vijf momenten per dag. Een shake kan één van die momenten zijn: voor, net na of een uur na je training.

Shake vóór het sporten — wanneer is dat zinvol?

Mensen nemen een shake vóór de training vooral in twee situaties. Eén: ze trainen nuchter, bijvoorbeeld vroeg in de ochtend. Twee: hun laatste maaltijd ligt al drie uur of langer achter hen tegen de tijd dat ze gaan sporten. Een shake vooraf is verder een kwestie van routine.

Shake ná het sporten — hoeft dat echt binnen 30 minuten?

Schoenfeld, Aragon en Krieger (2013, zie hierboven) schrijven dat, als er een peri-trainingsvenster bestaat, het venster voor eiwitconsumptie groter lijkt te zijn dan een uur voor en na een krachttraining. Of je na de training een shake of een maaltijd neemt, en hoe snel, hangt af van je schema.

Een praktisch voorbeeld: hoe dat er in een dag uitziet

Stel, je traint ’s avonds na het werk en eet drie hoofdmaaltijden. Dan kan een realistische verdeling er zo uitzien: eiwitrijk ontbijt (bijvoorbeeld kwark of eieren), een eiwitrijke lunch, een shake ergens tussen lunch en training in of direct erna, en een eiwitrijk avondeten. Train je liever ’s ochtends nuchter, dan kan een kleine shake vlak voor het sporten een alternatief zijn voor een volledige maaltijd, tot je later op de dag echt eet.

Een alternatief is een simpele vuistregel — “elke maaltijd en elke shake bevat eiwit” — in plaats van een schema rond de trainingstijden.

Samenvatting

Mensen drinken hun eiwitshake voor het sporten, erna of als tussendoortje; welk moment het best past, hangt af van je eigen routine.

Bron: Europese Commissie, EU-register van voedings- en gezondheidsclaims (goedgekeurde claims voor eiwitten) — ec.europa.eu/food/food-feed-portal/screen/health-claims/eu-register; Verordening (EU) Nr. 432/2012 — eur-lex.europa.eu.

Veelgestelde vragen

Is het echt zo dat je binnen 30 minuten na het sporten moet drinken?

Een meta-analyse van Schoenfeld, Aragon en Krieger (2013) schrijft dat het huidige bewijs de bewering dat directe consumptie (≤ 1 uur) van eiwit vóór en/of na de training kracht- of hypertrofieaanpassingen significant verbetert niet lijkt te ondersteunen, en dat, als er een peri-trainingsvenster bestaat, het venster voor eiwitconsumptie groter lijkt te zijn dan een uur voor en na een krachttraining.

Is een eiwitshake vóór of ná het sporten beter voor spiergroei?

Het ISSN position stand (Jäger et al., 2017) meldt dat de totale eiwit- en calorie-inname de belangrijkste overweging lijkt te zijn bij het bevorderen van positieve aanpassingen aan krachttraining, en dat de invloed van timingstrategieën (direct voor of direct na de training) bij niet-atletische populaties minimaal lijkt te zijn. Veel mensen verdelen hun eiwit over meerdere maaltijden of shakes.

Wanneer heeft een shake vóór het sporten wél zin?

Sommige mensen doen dat als ze nuchter trainen, bijvoorbeeld vroeg in de ochtend, of als hun laatste maaltijd al drie uur of langer geleden was.

Hoeveel eiwit heb ik per dag nodig als ik regelmatig sport?

Het ISSN position stand (Jäger et al., 2017) schrijft dat een totale dagelijkse eiwitinname van 1,4–2,0 g per kilogram lichaamsgewicht voldoende is voor de meeste mensen die sporten, om spiermassa op te bouwen en te behouden. Welke hoeveelheid bij jou past, bespreek je met een arts, apotheker of diëtist.

Kan ik mijn eiwitshake ook als tussendoortje drinken, los van mijn training?

Ja. Een shake is gewoon een eiwitbron; hij hoeft niet aan je training gekoppeld te zijn om bij te dragen aan je dagelijkse eiwitdoel.

Bronnen & verder lezen

  1. EU-register van goedgekeurde voedings- en gezondheidsclaims (eiwitten)
  2. EUR-Lex NL — Verordening (EU) Nr. 432/2012 (geconsolideerde tekst)
  3. Schoenfeld, Aragon & Krieger — The effect of protein timing on muscle strength and hypertrophy: a meta-analysis (JISSN, PMC)
  4. ISSN Position Stand: protein and exercise (JISSN, 2017)
  5. How much protein can the body use in a single meal for muscle-building? (PMC)